sargılarındaki kirlenmeden dolayı izolasyon seviyesinin düştüğü tespit edildi. Firmanın garanti süresi içerisinde olduğundan bakım, imalatçı firma ile birlikte yapıldı. Rotorun birisinin bakımı firmanın atölyesinde diğeri de kendi atölyemizde firma elemanları ile birlikte yaptık. Ortaya çıkan balans sorunu da ekibimiz tarafından giderildi. Filtre sistemindeki iyileştirme ile sorun tamamen ortadan kaldırıldı. Yanma odası bakımları: Erdemir'de 2 adet MS 6001 B gaz türbini bulunmaktadır. 1 nolu gaz türbini 1.bakımı 11 000 saatte yapılmıştır. ikinci bakım ise 21 000 saatte yapılmıştır. 2 nolu gaz türbininin 1. yanma odası bakımı 12 000 saatte yapılmıştır. Yanma odası bakımları GE'den temin edilen süpervizör ve Erdemir personeli ile yapılmaktadır. Erdemir'de gaz türbinleri bakımı için ayrı bir ekip mevcut değildir. Şu anda Kuvvet santralı ve Oksijen fabrikalarında faal olan, buhar türbinleri, generatörler, blowerler ve yüksek kapasiteli kompresörlerde tecrübeli, sayısı az olmakla birlikte, bakım ekibimiz mevcuttur. Gaz türbinleri bakımları da bu ekibimiz tarafından yapılmaktadır. Bakımlarda, gaz ölçümleri, sızdırmazlık testleri ve yangın söndürme sistemi gibi, bakım öncesi ve bakım sonrası alınması gereken güvenlik tedbirleri oldukça önemlidir. Bakımlarda Transition piece, crossfire tube ve sarf malzemeleri olan bağlantı elemanları, contalar ve sızdırmazlık elemanları değiştirildi. Diğer parçaların kontrolu ve bakımı yapılarak tekrar kullanıldı. Yanma odasının en önemli parçalarından Transition piecelerin(TP) kaplamalarının kısmen kalktığı ve montaj elemanlarında aşınmalar olduğu tespit edildi. ikinci makinada yanma odası bakımı 12 000 saat sonunda yapıldı. Baroskop kontrolünde kanatların birinin ucunda yabancı madde çarpmasından kaynaklandığı tahmin edilen küçük bir hasar olduğu tespit edildi. Fakat çalışmaya engel teşkil etmeyeceği kararı verildi. Yaklaşık 10 000 saattir de herhangi bir sorun meydana gelmedi. Bu makinanın parçalarında aşınmanın daha fazla olduğu, TP'lerin destek elemanlarının bazılarının koptuğu görüldü. Parçaların, kanatların olduğu bölgeye gitmediği, gövdede kaldığı görüldü. Ayrıca, yanma odası elemanlarında meydana gelecek büyük hasarların dışında içeriye parça gitme ihtimali zayıf olduğu görüldü. Bu aşınmalar, 12 000 saatin tehlike sınırı olduğunun bir göstergesidir. TP'ler tamir ve kaplama için GE'nin atölyesine gönderildi. Linerlar ise, her ne kadar kataloglar her bakımda değişmesini öngörüyor ise de yapılan kontrollerde parçaların uzun ömürlü parçalar olduğunu tespit ettik ve ikinci yanma odası bakımında yenilenmesi kararı verildi. Sonraki bakımda, 21 000 saatte değiştirildi. Bu parçalarda kaplama (TBC) yoktu. Kaplama olmadan da 20 000 saat dayanabiliyor. Fakat bundan sonra bu parçalar artık TBC uygulaması yapılarak kullanılacaktır. Fuel nozulların ilk bakımlarda değişmesine ihtiyaç olmadığı görüldü. ikinci bakımlarda yakıt veriminde etkili olacağı düşünülerek değiştirilmesine karar verildi. Bütün bu tecrübelere rağmen özellikle birinci bakımların zamanında yapılması önemlidir. Makinalar imalat ve montaj 2 61 ECOGENERA.TION WORLD kalitesi ve işletme şartları gibi değişik sebeplerden dolayı farklı özellikler arzedeceğinden makinanızı tanımanız açısından ilk bakımı zamanında yapıp iyi gözlemlemeniz gerekmektedir. ili Gaz türbinleri Türkiye için yeni bir teknol oji olmaları ve sayı larını n süratle artması sebebiyle şüphesiz bazı zorl uklarla karşı laşı lacaktır. Fakat eğitime öncelik veri lmesi ve kurul uşlar arası ndaki işbirl iğinin ve bi lgi al ı şverişi nin artırı lmasıyla bu engellerin aşı lacağı na inanı yoruz. lll ikinci bakım ilk bakımlara göre daha kısa oldu. Bunun sebeplerini inceleyecek olursak, bazı parçaların demontaj ve montajında aparat ihtiyacı olduğunu gördük ve bu aparatlar imal edilerek zaman kazanıldı. Diğer bir husus, demontaj sırasında karşılaşılan sorunları dikkate alarak montaj sırasında daha iyi bir montaj prosedürü uyguladık. Mesela ilk bakımda, cıvataların büyük çoğunluğunun gövdeye kaynamış olduğu görülerek, montajda anti-size gibi malzemeler yeteri miktarda kullanılarak ikinci bakımda demontajda zaman ve malzeme tasarrufu yaptık. Bazı parçaların gerek imalatındaki ölçü hataları ve gerekse ağır işletme şartlarından dolayı maruz kaldıkları deformasyonlar dikkate alınarak hazırlıklar yapıldı. Buna benzer örnekler çoğaltılabilir. Yedek parça ve tamir süreci oldukça önemli bir süreçtir. Burada tamamen dışarıya bağımlı olmanız planlamanın çok iyi yapılmasını gerektiriyor. Biz bu hususta önemli bir sorunla karşılaşmadık ama, yedek parça temini ve parça tamiri hususunda sizden yada firmadan kaynaklanan en küçük bir hata kesinlikle üretim programınızı etkileyecektir. Firmalar bu hususlarda gerektiği kadar yardımcı olamıyorlar. Kontrollerde veya inspectionda değişik metotlar kullanılmıştır. Erdemir tüm tahribatsız muayeneleri yapacak donanıma sahiptir. Baroskop, manyetik partikül, penetrant ve ultrasound gibi test metodları parçaların özelliğine göre malzemelerin muayenesinde kullanılabilmektedir. Gaz türbinleri Türkiye için yeni bir teknoloji olması ve süratle sayısının artması sebebiyle şüphesiz bazı zorluklarla karşılaşılacaktır. Fakat eğitime öncelik verilmesi ve kuruluşlar arasındaki işbirliğinin ve bilgi alışverişinin artırılmasıyla bu engellerin aşılacağına inanıyoruz.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=